18 februari 2026 | Het laatste automotive nieuws het eerst op kenteken.org

Nederlands rijbewijs wint internationale award: 'hidden masterpiece' volgens jury

18 februari 2026, 10:00

Het Nederlandse rijbewijs wint de 'Best New Travel Document 2026' award dankzij vernieuwde echtheidskenmerken en slim ontwerp

Het Nederlandse rijbewijs is uitgeroepen tot ‘Best New Travel Document 2026’ tijdens het internationale High Security Printing EMEA-congres. De jury noemde het vernieuwde document een ‘hidden masterpiece’ vanwege de slimme combinatie van visuele echtheidskenmerken, UV-beveiligingen en een ontwerp dat speciaal is gemaakt voor snelle controles door handhavers. Het nieuwe model rijbewijs is sinds juni 2025 in productie en vervangt geleidelijk de oudere versie. Nederland scoort hiermee internationaal op het gebied van documentbeveiliging — en dat voor een kaartje dat de meeste Nederlanders dagelijks in hun portemonnee hebben zitten.

Een rijbewijs dat de wereld verbaast

Je verwacht het misschien niet van een roze plastic kaartje dat je vooral gebruikt om je leeftijd te bewijzen bij de slijterij, maar het Nederlandse rijbewijs behoort tot de best beveiligde identiteitsdocumenten ter wereld. Tijdens het High Security Printing EMEA-congres — hét jaarlijkse internationale evenement rondom beveiligingstechnologieën voor documenten — sleepte de RDW de award voor ‘Best New Travel Document 2026’ in de wacht.

De prijs ging specifiek naar het nieuwe model rijbewijs dat sinds juni 2025 wordt uitgegeven. Bij dit model zijn zowel het ontwerp als de echtheidskenmerken grondig vernieuwd. Dat het rijbewijs formeel geen reisdocument is, deed er voor de jury niet toe: in de praktijk fungeert het in Nederland als een van de meest gebruikte identiteitsbewijzen, en de kwaliteit van de beveiligingskenmerken overtrof die van menig paspoort of identiteitskaart uit andere landen.

De organisatie achter het congres omschreef het Nederlandse rijbewijs als een ‘hidden masterpiece’. Verborgen, omdat de meeste mensen geen idee hebben hoeveel technologie er in dat ene kaartje zit. Een meesterwerk, omdat de combinatie van zichtbare en onzichtbare beveiligingen volgens de jury uitzonderlijk goed is uitgewerkt.

Wat maakt het nieuwe rijbewijs zo bijzonder?

Het nieuwe model rijbewijs onderscheidt zich op drie niveaus van controle, die in de beveiligingswereld bekend staan als de drie stappen: kijken, kantelen en voelen. Elke stap onthult andere echtheidskenmerken, waardoor controleurs — van politieagenten tot horecapersoneel — snel kunnen vaststellen of een rijbewijs echt is.

Bij de eerste stap, kijken, vallen direct de vernieuwde grafische elementen op. Het ontwerp is strakker en moderner dan het vorige model, met subtiele patronen en kleurovergangen die lastig te reproduceren zijn met standaard printapparatuur. Wie het kaartje naast een kleurenkopie legt, ziet direct het verschil in scherpte en kleurdiepte.

De tweede stap, kantelen, laat optische beveiligingselementen zien die alleen zichtbaar worden wanneer je het document onder een hoek bekijkt. Denk aan hologrammen en kleurverschuivingen die veranderen afhankelijk van de lichtinval. Deze optisch variabele kenmerken zijn extreem moeilijk na te maken, zelfs met professionele drukkerij-apparatuur.

De derde stap, voelen, betreft tactiele kenmerken in het materiaal zelf. Bepaalde delen van het rijbewijs hebben een voelbaar reliëf dat met de vingertoppen waarneembaar is. Dit is een beveiligingslaag die volledig verloren gaat bij elke vorm van kopiëren of nadrukken.

Daarbovenop zijn er kenmerken toegevoegd die pas zichtbaar worden onder UV-licht. Deze fluorescerende elementen zijn onzichtbaar bij normaal licht, maar lichten op wanneer een controleur een UV-lamp gebruikt. Het is een extra verificatielaag die vooral nuttig is bij grondige controles door politie of bij grensovergangen.

Het rijbewijs als identiteitsbewijs in Nederland

Nederland kent drie wettelijk erkende identiteitsdocumenten: het paspoort, de identiteitskaart en het rijbewijs. In de dagelijkse praktijk is het rijbewijs veruit het populairste. Logisch ook: het past in je portemonnee, het is goedkoper dan een paspoort en vrijwel iedereen boven de achttien heeft er een.

Toch zit er een juridisch verschil. Het paspoort en de identiteitskaart zijn officiële reisdocumenten, uitgegeven door de gemeente. Het rijbewijs is dat niet — het is een bevoegdheidsdocument dat aantoont dat je mag rijden, uitgegeven door de RDW. Maar de Wet op de identificatieplicht erkent het rijbewijs wel degelijk als geldig identiteitsbewijs. Je kunt er je leeftijd mee aantonen, je identificeren bij de bank en het gebruiken bij politiecontroles.

Die dubbele functie — rijbevoegdheid én identiteitsbewijs — maakt het rijbewijs tot een van de meest veelzijdige documenten in de Nederlandse portemonnee. En juist die brede inzet maakt goede beveiliging zo cruciaal. Een vervalst rijbewijs opent niet alleen de deur naar illegaal rijden, maar ook naar identiteitsfraude, financiële criminaliteit en documentvervalsing.

Het is dan ook geen toeval dat de RDW fors investeert in de beveiliging van het rijbewijs. De organisatie werkt samen met gespecialiseerde beveiligingsdrukkerijen en past technologieën toe die je normaal gesproken tegenkomt bij bankbiljetten en paspoorten. Het resultaat is een document dat er onopvallend uitziet, maar technologisch op het allerhoogste niveau zit.

De geschiedenis van het Nederlandse rijbewijs

Het Nederlandse rijbewijs heeft in de afgelopen decennia een flinke metamorfose doorgemaakt. Oudere automobilisten herinneren zich nog het grijze, gevouwen rijbewijs dat je in een plastic hoesje bewaarde. Dat papieren document was relatief eenvoudig te vervalsen en sleet snel door dagelijks gebruik.

In 1986 stapte Nederland over op het roze papieren rijbewijs in creditcardformaat, een Europees gestandaardiseerd model. Dit was al een verbetering, maar de beveiligingskenmerken waren naar huidige maatstaven primitief. Een goede kleurenprinter en een lamineermachine waren in theorie voldoende om een overtuigende kopie te maken.

De grote sprong kwam in 2006 met de introductie van het creditcardformaat rijbewijs van polycarbonaat — hetzelfde materiaal dat wordt gebruikt voor paspoorten en identiteitskaarten. Dit kunststof kaartje was duurzamer, moeilijker te vervalsen en voorzien van een chip met biometrische gegevens. De pasfoto werd niet meer opgeplakt maar direct in het materiaal verwerkt, waardoor het verwisselen van foto’s onmogelijk werd.

Sindsdien is het rijbewijs bij elke nieuwe generatie verder verbeterd. Nieuwe hologrammen, betere UV-kenmerken, verfijndere microprint en geavanceerdere optisch variabele elementen werden stap voor stap toegevoegd. Het model dat sinds juni 2025 wordt uitgegeven, vertegenwoordigt de nieuwste stap in die evolutie — en blijkbaar een stap die internationaal indruk maakt.

Wat is High Security Printing EMEA?

High Security Printing EMEA is een jaarlijks terugkerend internationaal congres dat zich richt op beveiligings- en productietechnologieën voor drukwerk en documenten. Het evenement bestrijkt de EMEA-regio: Europa, het Midden-Oosten en Afrika. Deelnemers zijn overheden, centrale banken, beveiligingsdrukkerijen, technologieleveranciers en documentautoriteiten uit tientallen landen.

Tijdens het congres worden de nieuwste ontwikkelingen gepresenteerd op het gebied van bankbiljetten, paspoorten, identiteitskaarten, visa, rijbewijzen en andere beveiligde documenten. Het gaat om technologieën als holografie, UV-fluorescentie, microprint, optisch variabele inkt, polycarbonaat laminering en digitale beveiligingskenmerken.

De awards die jaarlijks worden uitgereikt, gelden als een serieuze erkenning binnen de beveiligingsindustrie. Er zijn categorieën voor bankbiljetten en voor identiteits- en reisdocumenten. Winnaars worden geselecteerd op basis van innovatie, ontwerp, beveiligingsniveau en praktische toepasbaarheid. Dat het Nederlandse rijbewijs in dit gezelschap — naast paspoorten en bankbiljetten van over de hele wereld — als beste uit de bus kwam, zegt veel over het niveau van de Nederlandse documentbeveiliging.

De rol van de RDW

De RDW is voor de meeste Nederlanders de instantie waar je je auto laat keuren en je kenteken registreert. Maar de organisatie doet veel meer dan dat. De RDW is ook verantwoordelijk voor de uitgifte van rijbewijzen in Nederland en speelt een actieve rol in de ontwikkeling en beveiliging van het document.

Bij de ontwikkeling van een nieuw model rijbewijs werkt de RDW samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, gespecialiseerde beveiligingsdrukkerijen en internationale partners. Het proces van ontwerp tot productie duurt jaren en omvat uitgebreide tests op duurzaamheid, leesbaarheid, vervalsingsbestendigheid en compatibiliteit met internationale systemen.

De RDW beheert ook het Centraal Rijbewijzenregister, waarin alle uitgegeven rijbewijzen worden geregistreerd. Dit register is gekoppeld aan het kentekenregistratiesysteem, waardoor er een directe link bestaat tussen rijbewijshouders en de voertuigen die op hun naam staan. Het is een geïntegreerd systeem dat de basis vormt voor handhaving, verzekeringen en voertuigregistratie in Nederland.

Dat de RDW nu internationale erkenning krijgt voor de kwaliteit van het rijbewijs, bevestigt de expertise die de organisatie in huis heeft op het gebied van documentbeveiliging. Het is een erkenning die verder reikt dan alleen het rijbewijs — het zegt iets over de Nederlandse aanpak van identiteitsdocumenten in het algemeen.

Wanneer krijg je het nieuwe model?

Het nieuwe model rijbewijs wordt sinds juni 2025 uitgegeven. Dat betekent niet dat iedereen automatisch een nieuw exemplaar krijgt. Je ontvangt het nieuwe model wanneer je rijbewijs verloopt en je een verlenging aanvraagt, of wanneer je voor het eerst een rijbewijs haalt.

Een Nederlands rijbewijs is tien jaar geldig. Als je rijbewijs nog niet verlopen is, heb je dus nog het oude model. Er is geen verplichting om eerder te vernieuwen, en de RDW biedt ook geen mogelijkheid om vrijwillig eerder over te stappen naar het nieuwe model. Je oude rijbewijs blijft gewoon geldig tot de verloopdatum.

Wie wel aan vernieuwing toe is, kan terecht bij het gemeentehuis. De aanvraagprocedure is ongewijzigd: je maakt een afspraak, neemt een recente pasfoto mee en betaalt de leges. Na enkele werkdagen kun je het nieuwe rijbewijs ophalen. De kosten variëren per gemeente, maar liggen gemiddeld rond de 40 tot 45 euro.

Voor rijbewijsbezitters die benieuwd zijn naar de beveiligingskenmerken van hun huidige document: de RDW heeft op haar website informatie beschikbaar over de echtheidskenmerken van alle rijbewijsmodellen die momenteel in omloop zijn. Handig als je zelf wilt checken of een rijbewijs echt is — of als je gewoon nieuwsgierig bent naar wat er allemaal in dat kaartje zit.

Documentbeveiliging in een digitaal tijdperk

Het mag paradoxaal klinken: in een tijd waarin steeds meer digitaal gaat, wordt er juist meer geïnvesteerd in de beveiliging van fysieke documenten. Maar de logica is helder. Zolang fysieke identiteitsdocumenten bestaan — en dat zal nog wel even duren — moeten ze bestand zijn tegen steeds geavanceerdere vervalsingstechnieken.

De opkomst van hoogwaardige printers, geavanceerde grafische software en zelfs AI-gestuurde beeldmanipulatie maakt het voor criminelen makkelijker dan ooit om documenten na te bootsen. Tegelijkertijd worden de beveiligingstechnologieën steeds verfijnder. Het is een voortdurende wedloop tussen beveiligers en vervalsers, en het Nederlandse rijbewijs laat zien dat Nederland in die wedloop vooroploopt.

Ondertussen werkt de Europese Unie aan plannen voor een digitale identiteit, de zogenaamde European Digital Identity Wallet. Dit digitale systeem zou op termijn fysieke identiteitsdocumenten kunnen aanvullen of zelfs gedeeltelijk vervangen. Maar zelfs in de meest optimistische scenario’s zal het fysieke rijbewijs nog jarenlang een centrale rol spelen in de dagelijkse identificatie van Nederlanders.

De award voor het Nederlandse rijbewijs is daarom meer dan een leuk compliment. Het is een bevestiging dat Nederland investeert in documentbeveiliging die er toe doet — beveiliging die miljoenen Nederlanders dagelijks beschermt tegen identiteitsfraude, zonder dat ze er ook maar een seconde bij stilstaan.